De NDP is druk bezig aan de Grondwet te tornen. Ebu Jones is in de voorhoede van een wetgevende openingszet, tegen de huidige kopstukken van de rechterlijke macht. De voorstellen zijn vergaand en ingrijpend.

OM: een moddergevecht

De verlaging van de pensioenleeftijd voor leden van het Openbaar Ministerie (OM), inclusief de procureur-generaal (PG), van 70 naar 65 jaar, is bedekt met de lendedoek, een poging om constitutionele consistentie te herstellen en de verhouding tussen zittende (rechters) en staande magistratuur (OM) te balanceren. Echter, er zijn politieke motieven die schuilen achter het doorbreken van de justitiële continuïteit in Suriname. Dat blijkt ook uit het voorstel om van één PG, naar een college van meerdere PG’s te gaan. Met twee tot vier van zulke functionarissen, wordt de hegemonie van de zittende PG doorbroken.

De PG heeft zichzelf niet van haar meest Trias Politica doordrongen zijde laten zien, in reactie. Impulsief en buiten de orde, liet zij zich een negatief en sensationeel commentaar ontvallen via de nationale media. Bij kritiek op vonnissen en op het vervolgingsbeleid vanwege de wetgevende macht, springt de PG op de bres. Maar zij gaat nu zelf over tot commentaar, op zowel de inhoud van wetsvoorstellen door de wetgevende macht, als op het processueel verloop daarvan. Voor gelijke monniken zouden gelijke kappen moeten gelden. De PG heeft volkomen gelijk, dat het willen snijden in het lichaam van een patiënt, voorafgegaan zou moeten worden door diagnose en overleg. Echter, is zij niet degene die dat kan of moet benadrukken namens het instituut waar zij leiding aan geeft. Immers, het lid Jones is de initiatiefnemer: niet de regering of zelfs de coalitiefractie.

Hoewel het de NDP is die begonnen is te tornen aan de Grondwet, draagt ook de PG met haar publieke reactie bij aan de ontrafeling van het constitutioneel weefsel.

Derde instantie

De discussie over de derde instantie is een wat venijniger en verfijnder schaakspel. Eén dag voor de indiening van het voorstel van Jones, is coalitiegenoot en PRO-voorzitter Sewcharan in de media getreden om zijn zwaarwichtige stem te lenen aan de noodzaak van precies zo’n instantie.

Wat niemand luidop zegt, is dat de invoering van een Hoge Raad een laag van rechtspraak, maar ook een laag van bureaucratie en invloed installeert boven het Hof van Justitie.

Voor de oplettende schaker: niet de hofpresident, jong, vitaal en zelfstandig, is na invoering de hoogste functionaris bij de rechterlijke macht, maar degene of degenen die sturing en leiding geven aan de Hoge Raad worden dat.

Men hoeft de zittende hofpresident dus niet te ontslaan, zoals men dat met de zittende PG ook niet hoeft te doen. Men verwatert hun invloed en betekenis.

De eindstreep

Als de wetgeving doorgedrukt wordt, krijgt de nieuwe coalitie de gelegenheid, het gezicht van de rechterlijke macht, de leiding en de toekomst daarvan vorm te geven met het bemensen van invloedrijke functies, die nu nog niet precies zo bestaan. Ze nemen echter sluipend ook maatregelen om de rechtspraak als geheel, in de Trias Politica niet langer bovenaan de driehoek, te houden.