Het 25e bulletin van de Suriname Economic Oversight Board (SEOB) schetst een scherp beeld van de recente macro-economische ontwikkelingen en de mate waarin het regeringsbeleid aansluit op de aangekondigde nationale doelen. De onafhankelijke instantie, die op 1 juni 2023 werd opgericht om het IMF-programma te monitoren, richt zich sinds de afronding daarvan, op het volgen van de belangrijkste economische indicatoren en het adviseren van overheid en stakeholders. Op de website van de organisatie worden de cijfers continu geactualiseerd.

Uit de analyse blijkt dat de inflatie in augustus 2025 verder opliep naar 10,8 procent. De SEOB schrijft dit toe aan de toename van de geldhoeveelheid en de aanhoudende depreciatie van de Surinaamse dollar. De girale wisselkoers steeg in de loop van het jaar van ongeveer SRD 35 per USD in januari naar gemiddeld SRD 38,4 in september. De combinatie van eerdere koersschokken en algemene economische onzekerheid vergroot volgens de SEOB, de prijsdruk in de economie.

De geldhoeveelheid blijft een punt van zorg. De basisgeldhoeveelheid groeide in augustus met 1,8 procent, ondanks eerdere liquiditeitsabsorptie door de Centrale Bank van Suriname.

De totale liquiditeitenmassa nam met 5,8 procent toe, wat volgens de SEOB, de inflatie kan aanjagen en de volatiliteit op de valutamarkt kan vergroten. Tegelijkertijd bleven de internationale reserves stabiel, met een importdekking van 7,2 maanden, aanzienlijk boven de norm van drie maanden.

Ook op het vlak van financiële stabiliteit zijn gemengde signalen zichtbaar. De solvabiliteit van commerciële banken wordt als sterk beoordeeld, maar het aandeel niet-renderende leningen steeg in recente maanden naar 6,6 procent. De gemiddelde leenrente bedroeg 14,6 procent, terwijl spaarrentes rond 6,5 procent bleven. De SEOB concludeert dat de verslechterende kredietkwaliteit de noodzaak onderstreept van strikter risicobeheer.

Het bulletin besteedt daarnaast uitgebreid aandacht aan de samenhang tussen de beleidsprioriteiten uit de jaarrede van de president op 30 september 2025 en de ontwerpbegroting voor 2026. De aansluiting per ministerie, varieert sterk. De consistentie is volgens de SEOB bijzonder duidelijk bij Justitie en Politie; Binnenlandse Zaken; Regionale Ontwikkeling; Financiën en Planning; Economische Zaken; Landbouw; Transport en Toerisme en het ministerie van Olie, Gas en Milieu. In deze gevallen zijn beleidsdoelen concreet vertaald naar programma’s en budgetten.

Andere ministeries tonen een gedeeltelijke vertaling van beleidsvoornemens, waaronder Natuurlijke Hulpbronnen; Arbeid en Jeugdzaken; Sociale Zaken; Onderwijs en Ruimtelijke Ordening en Milieu. De SEOB stelt dat deze sectoren wel herkenbare beleidslijnen vertonen, maar dat de programmatische en financiële uitwerking zich nog in een opbouwfase bevindt. Bij Volksgezondheid; Openbare Werken en Grondbeleid en Bosbeheer, is de koppeling tussen beleidsintenties en begrotingscijfers volgens de SEOB nog beperkt zichtbaar.

De jaarrede legde sterk de nadruk op local content binnen de voorbereidingen op de offshore oliesector. De ambities reiken van het versterken van lokale participatie en nationale kennisopbouw tot institutionele verankering, transparantie en deelname aan toekomstige olie-inkomsten. De SEOB benadrukt dat deze strategische doelstellingen niet alleen beleidsmatig, maar vooral financieel moeten worden weerspiegeld om effectief te zijn.

De macro-economische analyse toont aan dat de ontwerpbegroting voor 2026 een tekort van ongeveer SRD 6,3 miljard bevat, goed voor circa 3,5 procent van het BBP. De schuldquote blijft ruim boven het wettelijke plafond van 60 procent en de rentelasten zijn hoog. Volgens de SEOB zal vooral de wijze van financiering bepalen hoe groot het risico is voor verdere inflatie en wisselkoersonrust. Wanneer het tekort hoofdzakelijk via binnenlandse middelen wordt gedekt, zal dat de geldhoeveelheid verder laten groeien en daarmee de druk op de koers versterken. De depreciatietrend van de SRD, die in 2024 inzette, zorgt al voor hogere importkosten en tast de koopkracht aan. Hoewel de internationale reserves voorlopig stabiel blijven, wijst de SEOB erop, dat structurele begrotingstekorten de kwetsbaarheid van de economie vergroten. Dat maakt een strak monetair beleid en geloofwaardige fiscale hervormingen noodzakelijk. Investeringen uit de olie- en gassector kunnen verlichting brengen, maar alleen als deze binnen een robuust institutioneel kader worden beheerd.

De SEOB waarschuwt daarnaast dat een correcte administratieve verwerking van staatsfinanciën essentieel is. Trekkingen uit reserves en fondsen mogen niet worden gepresenteerd als reguliere inkomsten, omdat dat leidt tot een vertekend beeld van de begrotingsruimte. Transparantie in de scheiding tussen inkomsten, uitgaven en financiering is volgens de SEOB een voorwaarde voor vertrouwen in het financieel-economisch beleid.