Het interview dat governor Maurice Roemer van de Centrale Bank van Suriname (CBvS) begin november gaf aan Star-nieuws, waarin hij de Surinaamse valutamarkt bestempelde als “compleet imperfect”, heeft geleid tot scherpe kritiek vanuit financiële en monetaire kringen. In het novembernummer van VES-Inzicht, het maandblad van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES), bespreekt de VES het interview, en noemt het ‘’grotendeels onvolledig en zorgwekkend is’’.

Volgens de VES-analisten legt governor Roemer de snelle koersstijging van de afgelopen maanden vooral bij speculatie, verwachtingen en “concurrentie” tussen marktpartijen, terwijl economische fundamentals onderbelicht blijven. De VES noemt dit opmerkelijk, omdat concurrentie juist een kenmerk is van een goed werkende markt en speculatie doorgaans een reële basis heeft. Statistisch zou de spreiding van koersbewegingen geen alarmerende imperfectie laten zien, zeker niet voor een land met een vrij zwevende wisselkoers, die sterk afhankelijk is van internationale markten.

Interventies geen duurzame oplossing

De CBvS voerde de afgelopen maanden valuta-interventies uit om de SRD te ondersteunen, maar volgens de VES zijn dit slechts tijdelijke pleisters. De echte oorzaak van de koersdruk zou liggen bij de budgettaire expansie die minister Stanley Raghoebarsing van Financiën een jaar geleden inzette in aanloop naar de verkiezingen van 2025, in combinatie met een te snel versoepeld monetair beleid van de CBvS zelf.

Zolang fiscale en monetaire discipline ontbreken, zullen interventies alleen maar deviezenreserves doen slinken zonder structureel effect, aldus de economen.

Oproep tot melden malafide koersen ontoereikend

Governor Roemer deed een oproep aan banken en cambio’s om malafide koersen en informele handel te melden. De VES noemt deze oproep “vrijblijvend en volstrekt onvoldoende”.

De Bankwet geeft de CBvS al verregaande bevoegdheden, waaronder de verplichting voor iedereen om desgevraagd inlichtingen te verstrekken en de mogelijkheid om direct in te grijpen bij illegale activiteiten. Strenge handhaving en sancties zijn volgens de VES nodig in plaats van een moreel appel.

Liberalisatie uit jaren negentig ter discussie gesteld

Opvallend is dat Roemer de “absolute vrijheid” sinds de liberalisatie onder governor André Telting in de jaren negentig ter discussie stelt en pleit voor herziening. De VES wijst erop dat juist die liberalisatie, destijds op advies van een Guyanese centralebankdeskundige, leidde tot meer vertrouwen en minder kapitaalvlucht. “Don’t police the system”, was toen het devies, een wijsheid die wereldwijd geldt, aldus de economen.

Meer regulering is niet nodig; er is al voldoende wetgeving. Wat wel ontbreekt, is effectievere uitvoering en institutionele versterking van de CBvS zelf.

Voorstel: crawling peg in plaats van vrij zweven

Als alternatief voor de huidige vrij zwevende koers, stelt de VES een crawling peg-systeem voor, waarbij de CBvS de wisselkoers in kleine, voorspelbare stappen aanpast, zodra deze duidelijk uit de pas loopt met de totale marktrealiteit. Een dergelijk stelsel vraagt echter om een consistent gecoördineerd beleid en, cruciaal, volledige onafhankelijkheid van de Centrale Bank ten opzichte van politieke en andere deelbelangen.

De VES besluit dat het probleem niet zit in de munt zelf, maar in de economische condities waaronder de SRD moet functioneren.

“Verander die condities ten goede en het vertrouwen in de Surinaamse dollar zal navenant stijgen. Dat was de les van André Telting, een les die nog steeds geldt.”

De volledige novembereditie van VES-Inzicht is te raadplegen op de website van de Vereniging van Economisten in Suriname.