De pas aangetreden regering staat voor een reeks complexe economische uitdagingen die met deskundigheid en vastberadenheid moeten worden aangepakt. Volgens de Vereniging van Economisten in Suriname (VES) zijn de prioriteiten duidelijk: behoud en versterking van macro-economische stabiliteit, voorbereiding op de olie- en gassector, rationalisering van staatsbedrijven, versterking van monetair beleid, beheersing van staatsschuld en institutionele versterking.
Macro-economische stabiliteit onder druk
De VES wijst op de fragiele macro-economische situatie, die sinds oktober 2024 onder toenemende druk staat door een verslechterd overheidsfinancieel en monetair beleid. Het einde van het IMF-programma en de recente verkiezingen leidden tot fors verhoogde overheidsbestedingen, waardoor het begrotingstekort voor 2025 wordt geschat op ruim 6 procent van het bruto binnenlands product (bbp).
Dit overschrijdt de eerdere IMF-doelstelling van +2,7 procent bbp aanzienlijk. De VES benadrukt dat zowel ombuigingen in de uitgaven als een drastische verhoging van overheidsinkomsten nodig zijn, evenals een versterking van de belastingdienst en grootschalige fiscale hervormingen.
Voorbereiding op olie- en gasontwikkelingen
Een andere uitdaging is de voorbereiding van het land op de groeiende olie- en gassector. VES pleit voor een geïntegreerde, duurzame ontwikkelingsstrategie met brede maatschappelijke steun, eventueel via een goed functionerend Sovereign Wealth Fund. Essentieel is het voorkomen van de ‘Dutch Disease’, zoals zichtbaar in Guyana, om inflatie en schade aan andere exportsectoren te vermijden.
Rationalisering van staatsbedrijven
Suriname telt momenteel circa 160 staatsbedrijven, waarvan veel verlieslatend zijn. De VES benadrukt dat de overheid zich moet richten op de productie van (semi-)collectieve goederen en de rest mogelijk moet privatiseren. Politieke beïnvloeding bij de benoeming van RVC-leden bij staatsbedrijven, zoals recentelijk bij de Centrale Bank en Havenbeheer, ondermijnt good governance en draagt bij aan slechte prestaties.
Versterking van monetair beleid
Het monetaire beleid moet onafhankelijk functioneren om prijsstabiliteit te garanderen. De VES waarschuwt dat het expansieve begrotingsbeleid van de minister van Financiën de Centrale Bank onder druk zet, onder meer door overliquiditeit en wisselkoersproblemen. Structurele oplossingen zijn nodig, waaronder herkapitalisatie en institutionele versterking van de Centrale Bank.
Beheersing van staatsschuld en institutionele zwakte
Met een staatsschuld van meer dan 100 procent van het bbp moet Suriname spoedig een herstructureringsplan opstellen. Daarnaast is de versterking van instituties en handhaving van wet- en regelgeving cruciaal. De VES wijst op de risico’s van blacklisting door internationale instanties en de ruimte die corruptie daardoor krijgt.
De VES concludeert dat deskundigheid en niet alleen politieke loyaliteit nodig zijn om deze uitdagingen aan te pakken. De vereniging benadrukt haar bereidheid om substantieel bij te dragen aan duurzame economische ontwikkeling in Suriname.
Bron: VES INZICHT, juli 2025
